Sparter: de toekomst van ‘het witte goud’

Cerescon ontwikkelde de Sparter, een selectieve oogstmachine voor asperges

Het handmatig oogsten van asperges is zwaar en slecht betaald werk, dat niet veel mensen willen doen. Al vaak is daarom geprobeerd om een machine te ontwikkelen om asperges te oogsten, maar nooit werden ze commercieel interessant. Tot nu. Cerescon ontwikkelde de Sparter, een selectieve oogstmachine die tot 70 handarbeiders kan vervangen. Een baanbrekende ontwikkeling waarmee het bedrijf niet alleen op de Innovation Expo stond, maar ook de MKB Innovatie Top 100 heeft gehaald.

Zwaar werk

Van oudsher gebeurt de oogst van witte asperges handmatig. Selecteren welke asperges goed zijn en welke niet, is lastig. Je moet zeker weten dat je de juiste uit de grond haalt, en erop letten dat ze niet beschadigen tijdens het transport. Asperges zijn goed als ze groot genoeg zijn. In het voorjaar, als het ondergronds bij de wortels ongeveer 12 graden is, beginnen ze te groeien. Net als alle planten groeien ze naar het licht, de grond uit. Maar zodra de asperge de grond uitkomt, begint hij te verkleuren: van wit naar paars en daarna groen. Dat verandert veel aan de prijs. Vroeger moesten stekers elke ochtend en avond de velden langs om te kijken of er al barstjes in de aarde komen, waar de asperges doorheen groeien. Tegenwoordig wordt er gebruik gemaakt van folie om de asperges te beschermen tegen zonlicht. Daardoor hoeft er nog maar een keer per dag geoogst te worden. Maar het handmatig oogsten blijft zwaar werk, dat vaak niet goed verdient. Daardoor zijn er steeds minder mensen te vinden die het willen doen.

De Sparter

Daarom bedacht Cerescon een oplossing: de Sparter, de allereerste commercieel beschikbare selectieve oogstmachine. Selectief oogsten houdt in dat alleen die producten die rijp en goed zijn worden geoogst. Waar bij het rooien van bijvoorbeeld aardappelen, graan of maïs alles in een keer wordt geoogst, worden met de Sparter alleen de asperges die precies goed zijn uit de grond gehaald

Dat is bijzonder: wereldwijd gaat alle selectieve oogst nog handmatig. ‘De champignons die je in een bakje in de supermarkt koopt zijn allemaal handmatig geoogst. Machinale oogst zorgt vaak voor beschadigingen. De champignons die met een machine worden geoogst, eindigen bijvoorbeeld in de soep’, legt Thérèse van Vinken, algemeen manager bij Cerescon, uit.

Detectie en selectie

Met de Sparter kunnen voor het eerst asperges machinaal uit de grond worden gehaald. De machine heeft tasters met een sensor die door de grond bewegen. De sensors herkennen asperges aan het vochtgehalte: asperges bestaan voor 97% uit water met zouten, dus geleiden ze elektriciteit goed. Het zand eromheen is 8 tot 12% water, en geleidt dus slecht. De tasters detecteren de asperges zonder ze aan te raken door een zeer snel terugtrekmechanisme.  De steekrobot van de Sparter oogst vervolgens alle asperges tot op een van tevoren vastgestelde diepte. De Sparter hoeft niet te wachten tot de asperges boven de grond uitkomen, maar kan onder de grond “zien” hoe groot ze zijn. ‘Zo verbeter je de kwaliteit van de asperge door te voorkomen dat hij verkleurt. En we hoeven in plaats van elke dag, pas na 3 dagen terug te komen, dus de machine heeft een grotere capaciteit.’

Een compleet nieuw soort landbouwmachine

Het is de eerste van een compleet nieuw soort landbouwmachines, legt Van Vinken uit. ‘De teelt van asperges gaat veranderen. We vergelijken de Sparter met de combine; die werd uitgevonden in 1831. Dat was een revolutionaire ontwikkeling: er is nu geen veld meer ter wereld waar graan met de hand wordt geoogst.’

Redding Europese aspergeteelt

Hetzelfde moet gaan gebeuren met de aspergeoogst, als het aan Cerescon ligt. Niet alleen uit praktische overwegingen, maar om de aspergeteelt in Europa voor de ondergang te behoeden. ‘De aspergeoogst is veel te arbeidsintensief, en daardoor niet meer te betalen. Als het niet geautomatiseerd wordt, verdwijnt het uit Europa. Je zou dan nog asperges kunnen kopen in blik of potjes. Maar de verse witte asperge, de koningin onder de groenten, die zou voorgoed weg zijn. Er zijn nu al telers die overwegen hun hele zaak te verplaatsen naar landen in Oost-Europa of buiten Europa. Er zijn geen mensen meer voor het werk te vinden.’

Samenwerken

Vanaf het begin af aan heeft Cerescon samengewerkt met Wageningen University & Research, veredelingsbedrijf LimGroup en vooral ook met telers. ‘We hebben telers in Nederland en Duitsland gevraagd om input, ze hebben bètaversies getest en informatie gedeeld zodat we daarmee konden werken. Het zijn ook degenen die we voor ogen hebben als onze eerste klanten. We hebben het echt samen gedaan.’

Innovation Expo

Voor Van Vinken staat vast dat ze een selectieve oogstmachine kunnen maken. ‘Afgelopen seizoen hebben we twee machines op het veld gehad om te testen. Daar hebben we van geleerd, en er moet nog wat aangepast worden. We moeten nog door ontwikkelen, maar hebben er nu al één als testmodel verkocht aan een klant die niet wilde wachten.’

De vraag is: hoe nu verder? Om verder te ontwikkelen is vooral geld nodig, legt Van Vinken uit. ‘Er is veel nodig om op te schalen, het kost echt miljoenen. Ik hoop dat we bijvoorbeeld ook vanuit de overheid meer mogelijkheden krijgen. Het is zó’n innovatie, uit Nederland! En dat terwijl Duitsland het grote aspergeland is. “Die Niederländer haben ein Spargelernte Roboter”, zeggen ze daar. Nou, dan hoop ik dat Nederland me ook gaat helpen!’ Dat ook in Nederland de Sparter als grensverleggend wordt gezien, staat in ieder geval buiten kijf: niet voor niets heeft het bedrijf een plekje in de MKB Innovatie Top 100 veroverd!

Bron: www.innovatie-estafette.nl | Innovation Expo

Fotografie: Cerescon


Pagina Afdrukken
Verzenden per mail

 

KvK logo   Logo Financiële Telegraaf

Kennispartners:

Logo Atradius NLO logo Logo Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
Logo TNO